EN GÜNCEL BİLGİLERİ BULABİLECEĞİNİZ ADRES..

Infinitive Simple Past  Past Participle A      arise arose arisen awake awoke/ awakened awoken B      be was / were been bear bore born / borne beat beat beaten / beat become became become befall befell befallen begin began begun behold beheld beheld bend bent bent bet bet / betted bet / betted bid bid bid bind bound bound bite bit bitten bleed bled bled blow blew blown break broke broken breed bred bred bring brought brought broadcast broadcast broadcast browbeat browbeat browbeat build built built burn burnt/ burned burnt/burned burst burst burst bust busted/ bust busted/ bust buy bought bought C      cast cast cast catch caught caught choose chose chosen cling clung clung come came come cost cost cost creep crept crept cut cut cut D      deal dealt dealt dig dug dug dive (scuba diving) dived dived dive (jump head-first) dove dived do did done draw drew drawn dream dreamt/ dreamed dreamt/ dreamed drink drank drunk drive drove driven dwell dwelt/ dwelled dwelt/ dwelled E      eat ate eaten F      fall fell fallen feed fed fed feel felt felt fight fought fought find found found fit  (to be right size) fit fit fit (to tailor, change size) fit/ fitted fit/ fitted flee fled fled fling flung flung fly flew flown forbid forbade forbidden forecast forecast forecast forego (also forgo) forewent foregone foresee foresaw foreseen foretell foretold foretold forget forgot forgotten forgive forgave forgiven forsake forsook forsaken freeze froze frozen G      get got gotten/ got give gave given go went gone grind ground ground grow grew grown H      hang hung hung have had had hear heard heard hide hid hidden hit hit hit hold held held hurt hurt hurt I      input input input inset inset inset interbreed interbred interbred interweave interwove interwoven K      keep kept kept kneel knelt/ kneeled knelt/ kneeled knit knit/ knitted knit/ knitted know knew known L      lay laid laid lead led led lean leaned/ leant leaned/ leant leap leapt/ leaped leapt/ leaped learn learned/ learnt learned/ learnt leave left left lend lent lent let let let lie lay lain light lit / lighted lit  /  lighted lose lost lost M      make made made mean meant meant meet met met mishear misheard misheard mislay mislaid mislaid mislead misled misled misread misread misread misspell misspelled/ misspelt misspelled/ misspelt mistake mistook mistaken misunderstand misunderstood misunderstood mow mowed mowed/ mow O      outbid outbid outbid outdo outdid outdone outgrow outgrew outgrown outrun outran outrun outsell outsold outsold overcast overcast overcast overcome overcame overcome overdo overdid overdone overdraw overdrew overdrawn overeat overate overeaten overhang overhung overhung overhear overheard overheard overlay overlaid overlaid overlie overlay overlain overpay overpaid overpaid override overrode overridden overrun overran overrun oversee oversaw overseen oversell oversold oversold overshoot overshot overshot oversleep overslept overslept overtake overtook overtaken overthrow overthrew overthrown P      partake partook partaken pay paid paid plead pled/ pleaded pled/ pleaded pre-set pre-set pre-set proofread proofread proofread prove proved proven/ proved put put put Q      quit quit / quitted quit /  quitted R      read read (sounds like "red")  read (sounds like "red") rebind rebound rebound rebuild rebuilt rebuilt recast recast recast redo redid redone re-lay (for example tiles) re-laid re-laid remake remade remade repay repaid repaid rerun reran rerun resell resold resold reset reset reset rethink rethought rethought rewind rewound rewound rewrite rewrote rewritten rid rid rid ride rode ridden ring rang rung rise rose risen run ran run S      say said said see saw seen seek sought sought sell sold sold send sent sent set set set sew sewed sewn/ sewed shake shook shaken shear sheared shorn/ sheared shed shed shed shine shined / shone shined /  shone shit shit/ shat shit/ shat shoot shot shot show showed shown / showed shrink shrank / shrunk shrunk shut shut shut sing sang sung sit sat sat slay slew slain sleep slept slept slide slid slid sling slung slung slit slit slit smell smelled/ smelt smelled/ smelt speak spoke spoken speed sped / speeded sped / speeded spell spelled/ spelt spelled/ spelt spend spent spent spin spun spun spit spit / spat spit / spat split split split spoil spoiled/ spoilt spoiled/ spoilt spoon-feed spoon-fed spoon-fed spread spread spread spring sprang / sprung sprung stand  stood stood steal stole stolen stick stuck stuck sting stung stung stink stank / stunk stunk strew strewed strewn/ strewed stride strode stridden strive strove striven strike (delete) struck stricken strike (hit) struck struck/ stricken string strung strung strive strove/ strived striven/ strived swear swore sworn sweep swept swept swell swelled swollen, swelled swim swam swum swing swung swung T      take took taken teach taught taught tear tore torn tell told told think thought thought throw threw thrown thrust thrust thrust tread trod trodden, trod U      unbind unbound unbound underlie underlay underlain understand understood understood undertake undertook undertaken underwrite underwrote underwritten undo undid undone unwind unwound unwound uphold upheld upheld upset upset upset W      wake woke / waked woken / waked wear wore worn weave wove woven wed wed/ wedded wed/ wedded weep wept wept wet wet/ wetted wet/ wetted win won won wind wound wound withdraw withdrew withdrawn wring wrung wrung write wrote written

	GUNCEL BİLGİ ADRESİ 2. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI				A GRUBU
	SORU KÂĞIDI FORMU
SINAVI YAPILAN DERSİN ADI: TÜRK EDEBİYATI		SINAV DUYURU TARİHİ            30.04.2007	SINAV TARİHİ            03.05.2007	SINAV SONUCUNUN ÖĞRENCİYE DUYURU TARİHİ           13./05/2007
SINIF: 9-		NO:	ADI SOYADI:	ALDIĞI NOT:

 

1)Aşağıdaki cümlelerin karşısına yargılar doğru ise (D),yanlış ise (Y) yazınız.(10 puan)

 

*Bir metnin anlatıcı değiştiğinde metnin anlatım özelliklerinde herhangi bir değişiklik meydana gelmez.(    )       

*İlahi bakış açısıyla yazılan metinlerde, anlatıcı olaylar ve kahramanlarla ilgili her şeyi bilir.  (    )

2) Okuduğunuz bir masaldan hareketle masal türü ile hikâye türünü karşılaştırınız.(20 puan)

 

3)’’Meddah ’’ve  ‘’dram’’  terimlerini kısaca açıklayınız.(10 puan)

 

4)İnsanlığın ilk dönemlerinden bu yana anlatma ihtiyacını hangi edebi metinler karşılamıştır? Yazınız.(10 puan)

 

5) Metinsiz tiyatro olabilir mi? Geleneksel Türk tiyatrosundan yola çıkarak yorumlayınız.    (10 puan)

 

6)Aşağıdakilerden hangisi Geleneksel Türk Tiyatrosu içinde yer almaz?(10 puan)

 

a) Karagöz             b)Dram             c) Orta oyunu              d)Meddah        e)Kukla

 

7)Öykü(Hikâye)türü hakkında kısaca bilgi vererek Türk edebiyatındaki iki öykücüyü yazınız.(10 puan)

 

8)Okuduğunuz bir olay metnini yapı ve tema özelliklerini dikkate alarak tanıtınız.

(20 puan)

 

Süre 40 dakikadır.                                                                           Başarılar dilerim.

                                                                                                           Savaş YILDIZ

                                                                                            Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

 

                                                                YANITLAR

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

           

 

 

 

İSTANBUL DENİZCİLİK VE SU ÜRÜNLERİ MESLEK LİSESİ

2006–2007 ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM

TÜRK EDEBİYATI DERSİ II. YAZILI A CEVAP ANAHTARI

 

1)

     Y (5P)

     D (5 P)

2) Masal: Yazarı belli olmayan, olayların bilinmeyen bir ülkede ve zamanda geçen,içinde olağanüstü olayların geçtiği,kendine özgü bir anlatım biçimi olan edebi metinlerdir.Anonim olan masalların,ağızdan ağza nakledildiği için kendine özgü bir anlatım biçimi ve planı oluşmuştur.Başlangıçları ve sonuçları kalıplaşmıştır.

 Hikâye: Dış dünyada karşılaşabileceğimiz türden olayları, kurgulayarak, belirli bir hacim içerisinde anlatan metinlerdir.(5 p)

Masal ve hikâye anlatmaya bağlı edebi metinlerdir.(5p)

Hikâye daha gerçeğe yakın bir türdür.(5p)

Okunan bir masaldan yola çıkarak anlatma.(5p)

 

3)Meddah: Tek kişilik bir seyir sanatıdır. Hikâye anlatma ve taklit yapma gibi yetenekler sergilenir. Meddahın repertuarında günlük hayatla ilgili olaylar, hikâye, efsane ve destanlardan oluşur. Göstermeye bağlı bir edebi metindir.( 5 puan)

 

Dram: Başlangıçta tiyatro eserlerinin tümü için kullanılan bir terimdir. Daha sonra hayatın acıklı yönlerini ön plana alan, bu arada komik unsurlarını da işleyen tiyatro eserlerine verilen genel ad durumuna gelmiştir.  (5 puan)

 

4)Masal                         ( 1p)

Destan                           ( 1p)

Halk hikâyesi                ( 1p)

Mesnevi                         ( 1p)

Manzum hikâye             ( 1p)

Hikâye                           ( 1p)

Roman                            ( 1p)

Tiyatro(Geleneksel ve modern tiyatro) (3p)

 

5)Evet metinsiz tiyatro olabilir. Geleneksel Türk Tiyatrosunda(Orta oyunu ve Köy Seyirlik Oyunu)  genellikle önceden hazırlanmış bir metin yoktur.  (10 puan)

 

6) B  (10 puan)

 

7)Öykü: Dış dünyada karşılaşabileceğimiz türden olayları, kurgulayarak, belirli bir hacim içerisinde anlatan metinlerdir. (5puan)

 

 Sait Faik ve Ömer Seyfettin önemli öykücülerimizdendir. (5puan)

 

8) Olay örgüsü(5 puan)

     Kişiler: (5 puan)

     Zaman ve Mekân: (5 puan)

     Tema: (5 puan)

 

 

TOPLAM 100                                                                                     Savaş YILDIZ

                                                                                            Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

AD SOYAD:

NO:

SINIF:                              

              GUNCEL BİLGİ ADRESİ EDEBİYAT BÖLÜMÜ 2. DÖNEM 1. YAZILI     SORULARIDIR

“UYKU”dan-ORHAN KEMAL

“Cumartesiydi.Madeni Eşya Fabrikası hafta tatiline hazırlanıyordu…Ustabaşı tamir odasının yanına gitti.Kapının sağ duvarındaki mermer levhada şarteli indirdi.Atelye çatısı altında dönen ana volan sarsılarak yavaşladı ve fabrika istop etti.Herkes paydos sanmıştı…Halbuki ustabaşı,tornalardan birinin üstüne sıçradı,düdük öttürdü,ameleyi topladı.Nutuk söyler gibi:”Bana bakın!”diye bağırdı.”Öğleden sonra iş var…Sabaha kadar çalışacağız belki de…İsteyen gidebilir,kalan çift yevmiye alacak…İsteyen gider,dedim,zorla değil…”Atelyeye bir sessizlik çöktü.Sonra mırıltılar,fiskoslar başladı…Onuncu presin işçisi çocuk Sami,etrafına bakındı,yutkundu,gözlerini ovaladı…Öyle canı sıkılmıştı ki…”Gitsem mi?”diye aklından geçirdi,sonra caydı.Ustabaşı aksidir.Sami işi bırakır giderse,ustabaşı bir daha adım attırmaz onu.Fabrikanın ameleye ihtiyacı yok ki;kapının önü kendi kadar çocuklarla dolu…”

 

1)Yukarıda “Uyku”adlı öyküden bir bölüm verilmiştir.Bu bölümde yapıya ait unsurlardan hangilerinin olduğunu belirtiniz.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2)Yukarıdaki metin öykünün serim,düğüm,çözüm bölümlerinden hangisine ait olabilir?Niçin?

 

 

 

 

“SODOM VE GOMORE”’den-YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞU

“İtilaf kuvvetleri zulmün,haksızlığın en son derecesine varmışlardı ve bu zulmün önünde öncülük eden ve bu zulmü alkışlayan soysuzlaşmış Türkler göze çarpmakta idi.Bir gün Necdet tramvayların birinde şöyle bir faciaya şahit oldu:İki bacağı kesilmiş bir Türk askeri,kendisine sığınacak tenha bir köşe bulmak için kalabalığın içinde bin zahmetle sürünerek tramvayın ön sahanlığa geç meye çalışıyor.Tam bu sırada bir durakta,o taraftan içeriye doğru şuh,fıkırdak bir kız girdi;yanında bir İngiliz zâbiti vardı.Oturmak için yer aradılar.Oturmak için yer aradılar…Kız,gülerek açılan yere doğru yürürken kısık bir feryat koptu.Bu,yerde

sürünen zavallı kötürüm askerin sesiydi.Kız iskarpinlerinin sivri topuklarıyla bunun tek dayanağı olan ellerinden birine basmıştı.Lâkin utanmaz kız bu hareketinden hiç sıkılmadı ve deminki sırnaşık yüzü sert bir ifade alarak ayaklarının dibindeki hazin insan kalıntısına baktı:”Ne acayip”diye söylendi.”Bu hâldeki adam da tramvaya biner mi?”…O zamana kadar bu manzaranın az çok kayıtsız bir seyircisi olan Necdet’in yüreği ağzına geldi.Gözlerinin önünden şimşeklerle yüklü bir kara bulut geçti.Hemen,kızın üzerine atılıp narin boğazından sıkmak istedi.Hiçbir şeye yaramayan ellerinin bu hareketi onun boşuna ve lüzumsuz hayatının tek müspet işi olacaktı…”

3)Yukarıdaki metni dil ve anlatım (bakış açısı) yönünden inceleyiniz?

 

 

 

 

 

 

4)Yukarıdaki metnin temasını bulunuz.

 

 

5)Yukarıdaki metni zihniyet açısından inceleyiniz?

 

 

 

 

 

 

 

 

6) Bir edebî metnin yazıldığı dönemden bağımsız bir metin olarak ele alınıp alınamayacağını nedeni ile birlikte belirtiniz.

 

 

 

 

 

 “Irak yoldan arzulayıp geldiğim

 Ferhat gibi karlı dağlar deldiğim

 Ela gözlerine kurban olduğum

 Tatlı dillerine adam doyar mı?”

 

7) Yukarıdaki dörtlükte anlatılmak istenen nedir? Kısaca açıklayınız.

 

 

 

8) Yukarıdaki dörtlüğü uyak düzeni, kafiye ve ölçü bakımından inceleyiniz.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9) Yukarıdaki dörtlükte kullanılan edebi sanatları bularak ayrıntılı bir şekilde açıklayınız.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10) Yukarıdaki dörtlük, konuşlarına göre şiir türlerinden hangisine girer? Nedenini açıklayınız.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                        FATMA  ÇELİK

                                                                                    T.D.E.  ÖĞRETMENİ

NOT BAREMİ: HER SORU 10 PUAN             BAŞARILAR

Bölünebilme Kuralları

 

2 ile Bölünebilme:

Bir sayının 2 ile tam olarak bölünebilmesi için, birler basamağının

0, 2, 4, 6, 8

sayılarından biri olması gerekir. Yani, her çift sayı 2 ile tam olarak bölünür. Bununla birlikte, tüm tek sayılar 2 ile bölündüğünde, kalan 1 olur.

3 ile Bölünebilme:

Bir sayının 3 ile tam olarak bölünebilmesi için, sayının rakamları toplamının 3 veya 3 ün katları olması gerekir. Bir sayının 3 e bölümünden kalan, rakamları toplamının 3 e bölümünden kalana eşittir.

4 ile Bölünebilme:

Bir sayının 4 ile tam olarak bölünebilmesi için, sayının son iki basamağının

00 veya 4 ün katları

olması gerekir. Bir sayının 4 ile bölümündeki kalan, sayının son iki basamağının 4 e bölümündeki kalana eşittir. Diğer taraftan, 4 ile tam olarak bölünebilen yıllar, artık yıl olarak isimlendirilir. Yani, artık yılların Şubat ayı 29 gün çeker. Dolayısıyla, 4 ile Bölünebilme, artık yılların bulunması kullanılabilir.

5 ile Bölünebilme:

Bir sayının 5 ile tam olarak bölünebilmesi için, sayının birler basamağının

0 veya 5

olması gerekir. Bir sayının 5 ile bölümündeki kalan, sayının birler basamağının 5 e bölümündeki kalana eşittir.

6 ile Bölünebilme:

Bir sayının 6 ile tam olarak bölünebilmesi için, bu sayının hem 3 ile hem de 2 ile tam olarak bölünmesi gerekir. Yani, 6 ile bölünebilen bir sayının hem çift sayı olması hem de rakamları toplamının 3 veya 3 ün katları olması gerekir.

7 ile Bölünebilme:

Bir sayının 7 ile tam olarak bölündüğünü tespit etmek için, sayının rakamlarının altına birler basamağından başlayarak (sağdan sola doğru)

a b c d e f

2 3 1 2 3 1

-         +

sırasıyla ( 1 3 2 1 3 2 ...) yazılmalı ve şu hesap yapılmalıdır:

( 1.f + 3.e +2.d ) - ( 1.c + 3.b + 2.a ) = 7.k + m  ( k, m: tamsayı)

Sonuç, 7 veya 7 nin katları  ( m = 0 ) olursa, bu sayı 7 ile tam olarak bölünür. Şayet, m sıfırdan farklı bir tamsayı olursa, bu sayının 7 ile bölümünden kalan m olur. İşaretler de sağdan başlayarak sırasıyla her üçlü için

+, -, +, -, +, -, +, ...

şeklinde olmalıdır. Bu kurala, (132) kuralı adı verilmektedir.

8 ile Bölünebilme:

Bir sayının 8 ile bölünebilmesi için, sayının son üç basamağının

000 veya 8 in katı

olması gerekir. Bir sayının 8 ile bölümündeki kalan, sayının son üç basamağındaki sayının 8 e bölümündeki kalana eşittir.

9 ile Bölünebilme:

Bir sayının 9 ile tam olarak bölünebilmesi için, sayının rakamlarının toplamının 9 veya 9 un katları olması gerekir. Bir sayının 9 a bölümündeki kalan, sayının rakamlarının toplamının 9 a bölümündeki kalana eşittir.

10 ile Bölünebilme:

Bir sayının 10 ile tam olarak bölünebilmesi için, sayının birler basamağının sıfır olması gerekir. Bir sayının 10 a bölünmesiyle elde edilen kalan, sayının birler basamağındaki rakama eşittir.

11 ile Bölünebilme:

Bir sayının 11 ile tam olarak bölünebilmesi için, sayının rakamlarının altına birler basamağından başlayarak sırasıyla

+, -, +, -, ...

işaretleri yazılır, artılı gruplar kendi arasında ve eksili gruplar kendi arasında toplanır, genel toplamın da

0, 11 veya 11 in katları

olması gerekir. Bir sayının 11 ile bölümündeki kalan, artılı ve eksili gruplarının toplamının 11 e bölümündeki kalana eşittir.

12 ile Bölünebilme:

Bir sayının 12 ile bölünebilmesi için, bu sayının hem 3 ile hem de 4 ile tam olarak bölünmesi gerekir.

15 ile Bölünebilme:

Bir sayının 15 ile bölünebilmesi için, bu sayının hem 3 ile hem de 5 ile tam olarak bölünmesi gerekir.

18 ile Bölünebilme:

Bir sayının 18 ile bölünebilmesi için, bu sayının hem 2 ile hem de 9 ile tam olarak bölünmesi gerekir.

24 ile Bölünebilme:

Bir sayının 24 ile bölünebilmesi için, bu sayının hem 3 ile hem de 8 ile tam olarak bölünmesi gerekir.

25 ile Bölünebilme:

Bir sayının 25 ile tam olarak bölünebilmesi için, sayının son iki basamağının

00, 25, 50, 75

olması gerekir.

Herhangi bir sayı ile Bölünebilme:

a ve b aralarında asal sayı ve

x = a . b

olsun. Şayet, bir sayı hem a ya hem de b ye bölünüyorsa, bu sayı x e de tam olarak bölünür.

ÖRNEKLER

Örnek 1:

Rakamları farklı 5 basamaklı 9452X sayısının 2 ile bölünebilmesi için, X değerlerinin toplamı kaç olmalıdır?

Çözüm:

9452X sayısının 2 ile bölünebilmesi için, X in alabileceği değerler

0, 2, 4, 6, 8

olmalıdır. Oysa, bu sayının rakamlarının farklı olması istendiğinden, X rakamı 2 ile 4 olamaz. Dolayısıyla, X in alabileceği değerler

0, 6, 8

dir. Bu değerlerin toplamı

0 + 6 + 8 = 14

olur.

Örnek 2:

5 basamaklı 1582A sayısının 3 ile bölünebilmesini sağlayan A değerlerinin toplamı kaçtır?

Çözüm:

Bir sayının 3 ile bölünebilmesi için, sayının rakamları toplamının 3 ün katları olması gerektiğinden,

1 + 5 + 8 + 2 + A = 3 . k

olmalıdır. Buradan,

16 + A = 3 . k

olur. Böylece, A

2, 5, 8

değerlerini alması gerekir. Dolayısıyla, bu değerlerin toplamı

2 + 5 + 8 = 15

olarak bulunur.

Örnek 3:

İki basamaklı mn sayısı 3 ile tam olarak bölünebilmektedir. Dört basamaklı 32mn sayısının 3 ile bölümünden kalan kaçtır?

Çözüm:

mn sayısı 3 ile tam olarak bölünebildiğine göre,

m + n = 3 . k

olması  gerekir. O halde, 32mn sayısının 3 bölümünden kalan şöyle bulunur:

3 + 2 + m + n = 5 + ( m + n )

= 5 + 3 . k

= 3 + 2 + 3 . k

= 2 + 3 . k

Dolayısıyla, Kalan = 2 dir.
Örnek 4:

Dört basamaklı 152X sayısının 4 e bölümünden kalan 2 olduğuna göre, X in alabileceği değerler toplamı kaçtır?

Çözüm:

152X sayısının 4 e tam olarak bölünebilmesi için, sayının son iki basamağının yani 2X in, 4 ün katları olması gerekir. O halde, X,

0, 4, 8                      ...  (1)

değerlerini alırsa, 152X sayısı 4 e tam olarak bölünür. Kalanın 2 olması için, (1) nolu değerlere 2 ilave edilmelidir. Bu taktirde, X,

2, 6

değerlerini almalıdır. Dolayısıyla, bu değerlerin toplamı

2 + 6 = 8

olur.

Örnek 5:

666 + 5373

toplamının 4 e bölümünden kalan kaçtır?

Çözüm:

666 nın 4 e bölümünden kalan şöyle bulunur:

66 nın 4 e bölümünden kalana eşit olup, kalan 2 dir.

5373 ün 4 e bölümünden kalan şöyle bulunur:

73 ün 4 e bölümünden kalana eşit olup, kalan 1 dir.

Bu kalanlar toplanarak, toplamın kalanı

2 + 1 = 3

bulunur.

Örnek 6:

99999 . 23586 . 793423 . 458

çarpımının 5 e bölümünden kalan kaçtır?

Çözüm:

Bir sayının 5 e bölümünden kalanı bulmak için, birler basamağına bakılması gerekir ve birler basamağındaki rakamın 5 e bölümündeki kalana eşittir. Dolayısıyla,

99999 sayısının 5 e bölümünden kalan 2 dir.

23586 sayısının 5 e bölümünden kalan 1 dir.

793423 sayısının 5 e bölümünden kalan 3 tür.

458 sayısının 5 e bölümünden kalan 3 tür.

Bu kalanların çarpımı,

2 . 1 . 3 . 3 = 18

olur. 18 in 5 e bölümünden kalan ise, 3 tür.

Örnek 7:

Rakamları birbirinden farklı dört basamaklı 3m4n sayısı, 6 ile tam olarak bölündüğüne göre, m + n in en büyük değeri kaçtır?

Çözüm:

Bir sayının 6 ile tam olarak bölünebilmesi için, sayının hem 2 ile hem de 3 ile tam olarak bölünmesi gerekir.

3m4n sayısının 2 ye tam olarak bölünebilmesi için, n nin

0, 2, 4, 6, 8

olması gerekir. m + n nin en büyük olması için, n =  8 olmalıdır. Böylece, 3m4n sayısı,

3m48

olur. 3m48 sayısının, aynı zamanda, 3 e bölünmesi gerektiğinden,

3 + m + 4 + 8 = m + 3

olur ve böylece m, şu değerleri alabilir:

0, 3, 6, 9

m + n nin en büyük olması için, m = 9 alınmalıdır. Dolayısıyla, m = 9 ve n = 8 için, m + n nin en büyük değeri,

m + n = 9 + 8 = 17

olur.

Örnek 8:

Beş basamaklı m362m sayısı, 7 ile tam bölündüğüne göre, m nin alabileceği değerlerin toplamı kaçtır?

Çözüm:

(132) kuralını kullanmalıyız.

m 3 6 2 m = ( m.1 + 2.3 + 6.2 ) - ( 3.1 + m.3 ) = m + 6 + 12 - 3 - 3m = - 2m + 15 

3  1 2 3  1

  -       +

- 2m + 15 = 7.k

Buradan m = 4 olur.

Örnek 9:

458028 sayısının 8 e bölümünden kalan kaçtır?

Çözüm:

Bir sayının 8 ile bölümünden kalanı bulmak için, sayının son üç basamağının 8 ile bölümünden kalanına bakılmalıdır. Dolayısıyla, 28 sayısının 8 ile bölümündeki kalanı bulmalıyız.

28 in 8 ile bölümünden kalan 4 tür.

O halde, 458028 sayısının 8 e bölümünden kalan, 4 tür.

Örnek 10:

10 basamaklı 4444444444 sayısının 9 ile bölümünden kalan kaçtır?

Çözüm:

Sayının rakamlarının toplamını alıp, 9 un katlarını atmalıyız.

Rakamların toplamı: 4 . 10 = 40 dır. Buradan, 4 + 0 = 4 bulunur.

O halde, 4444444444 sayısının 9 a bölümündün kalan 4 tür.

Örnek 11:

Dört basamaklı 268m sayısının 10 ile bölümünden kalan 3 olduğuna göre, m kaç olmalıdır?

Çözüm:

Bir sayının 10 a bölümünden kalanı bulmak için, birler basamağına bakılmalıdır. Sayınnı birler basamağındaki rakam kaç ise, kalan odur.

Bu nedenle, 268m sayısının 10 ile bölümünden kalan 3 olduğuna göre, m = 3 olmalıdır.

Örnek 12:

Dokuz basamaklı 901288563 sayısının 11 ile bölümünden kalan kaçtır?

Çözüm:

9 0 1 2 8 8 5 6 3

+  - + -  + -  +  -  +

Kalan = ( 9 + 1 + 8 + 5 + 3 ) - ( 0 + 2 + 8 + 6 )

= 26 - 16

= 10

olarak bulunur.

Örnek 13:

Beş basamaklı 5m23n sayısının 30 ile tam olarak bölünebilmesi için, m ve n nin hangi değerleri alması gerekir?

Çözüm:

Bir sayının 30 ile tam olarak bölünebilmesi için, hem 10 ile hem de 3 ile tam olarak bölünmelidir.

Bir sayının 10 ile tam olarak bölünebilmesi için, sayının birler basamağının 0 olması gerekir. Dolayısıyla, n = 0 olmalıdır. Böylece, verilen sayı

5m230

olur.

Bir sayının 3 ile tam olarak bölünebilmesi, sayının rakamları toplamının 3 ün katları olması gerekir. Dolayısıyla,

5 + m + 2 + 3 + 0 = 3.k

m + 10 = 3.k

m = 2, 5, 8

olur.  O halde, m = 2, 5, 8 ve n = 0 olmalıdır.

1. GÖKTÜRK DEVLETİ